Ród Lobkowicz

Historia rodu Lobkowicz sięga XIV wieku. Pierwszym nosicielem nazwiska Lobkowicz był Mikołaj zwany Biedny, który od 1409 roku był właścicielem posiadłości Lobkovice na terenie przylegającym do rzeki Łaby. Mikołaj, ulubieniec króla Wacława IV zyskał kolejno zamek i wioskę Hasištejn, Hluboka, Přimda i Chomutov. Pomimo iż tym sposobem jego przydomek stracił znaczenie, zachował go aż do śmierci w 1435 roku. Synowie Mikołaja założyli dwie gałęzie rodu: Hasištejnów z Lobkowicz i Popelów z Lobkowicz.

Najbardziej znanymi przedstawicielami gałęzi byli bracia Jan i Bogusław Hasištejnscy z rodu Lobkowicz, dworzanie króla Władysława Jagiellończyka. Jan Hasištejnski był ważnym dyplomatą, hetmanem Kadania oraz podróżnikiem. W 1505 roku powstały jego zapiski z podróży do Ziemi Świętej pod tytułem: Podróż do Świętego Grobu. Jego brat Bogusław Hasištejnski z rodu Lobkowicz był jednym z najbardziej wykształconych postaci tego okresu. Studiował w Italii, gdzie obronił doktorat. Odbył także podróż na wschód krajów śródziemnomorskich, skąd dotarł aż do Egiptu. W swoim zamku Hasištejn zebrał największą bibliotekę swych czasów. Do dnia dzisiejszego zachowane zostały jego łacińskie wiersze i spisy, które uważane za doskonałe formalnie były bardzo podziwiane. Kolejni członkowie gałęzi Hasištejnów z Lobkowicz po bitwie na Białej Górze wyprowadzili się z Czech i nigdy już nie wrócili.

Dzisiejsi członkowie rodu Lobkowicz należą do linii Popel z Lobkowicz. Ród Lobkowicz od XVII wieku nie używa imienia Popel, pozostało ono jednak częścią ich herbu jako hasło: „Popel jsem a popel budu” (Popiołem jestem, popiołem zostanę). Ród Lobkowicz, jako jedyny ród szlachecki pozostawił w swoim herbie czeskie hasło.

Najwyższy kanclerz Królestwa czeskiego Zdeněk Vojtěch z Lobkowicz był pierwszym Księciem z rodu Lobkowicz. Tytuł ten otrzymał dzięki wsparciu Habsburgów, gdy podczas powstania stanowego roszczyli sobie prawa do czeskiego tronu. Podczas konfiskacji po Bitwie pod Białą Górą zgromadził ogromny majątek, który jeszcze bardziej powiększył ślubem z Polyxeną z Pernštejna, wdową po Wilhelmie z Rožmberka. Polyxena zdobyła sławę nie tylko dzięki inteligencji i urodzie, ale także dzięki temu, że po drugiej praskiej defenestracji dała schronienie radnym Slavatovi i Martinicovi. Do historii jednak zapisała się podarowując w 1628 roku statuetkę Praskiego Dzieciątka Jezus klasztorowi bosych karmelitów przy Kościele Najświętszej Panny Mari Zwycięskiej. Jej matka, hiszpańska księżna Maria Manrique de Lara, dostała statuetkę w prezencie, gdy w XVI wieku wyszła za mąż w Czechach. Do dnia dzisiejszego Praskiemu Dzieciątku Jezus oddają cześć pielgrzymi z całego świata.

Katarzyna Benigna Lobkowicz była w latach 1626–1631 fundatorką praskiej Lorety wraz ze sławnymi dzwonkami. Pod patronatem rodu Lobkowicz działała do początku XX wieku. Jerzy Krystian Lobkowicz (1835–1908), poseł czeskiego kongresu oraz obrońca sprawiedliwej pozycji języka czeskiego był ważną postacią czeskiego odrodzenia narodowego.

Maksymilian Lobkowicz (1888–1967) podczas drugiej wojny światowej był wysłannikiem Czechosłowacji w Wielkiej Brytanii. Brał tam udział w tworzeniu rządu na wygnaniu. W 1947 roku został wyróżniony za służbę ojczyźnie. Pozycję ambasadora oraz kraj musiał opuścić wraz z nadejściem reżimu komunistycznego w 1948 roku.

Ród Lobkowicz był znanym mecenasem artystów. Znaczące przede wszystkim było ich wsparcie Beethovena, Mozarta czy Haydna. Ludwig van Beethoven dedykował siódmemu Księciu (Józefowi Franciszkowi Maksymilianowi) Lobkowiczowi mnóstwo utworów, między innymi symfonie nr 5, 6 i 3 (Eroica). Poza tym Lobkowicze wspierali także Macierz Czeską, budowę Muzeum Narodowego, byli mecenasami pisarzy i naukowców.

Pisownia nazwiska Lobkowicz zachowana jest w jego pierwotnej postaci, tak jak pisano je pismem staroczeskim w średniowieczu. Transkrypcja ta nie ma nic wspólnego z językiem polskim, dlatego też należy wymawiać go jako „Lobkowic“. Również niemiecka wersja „Lobkowitz“ nie jest na miejscu, ponieważ ród Lobkowicz był i jest wyłącznie czeskim rodem. Żaden z członków rodu Lobkowicz podczas drugiej wojny światowej nie przyznał się do narodowości niemieckiej. Dlatego też w latach dziewięćdziesiątych XX wieku został im oddany wcześniej skonfiskowany majątek. W dzisiejszych czasach ród dzieli się na gałąź rudnicką, mielnicką, dolnoberzkowicką, krzimicką i inne.